Na de geboorte van Anja’s eerst dochter Saar raakt ze in een neerwaartse spiraal terecht. Na een langdurig fertiliteitstraject, een onzekere zwangerschap, een pittige bevalling en borstvoeding die niet (goed) op gang kwam, kreeg Anja een postpartum depressie. Ze deelt openhartig haar verhaal.
Roze wolk breuk
Eerste kindje
Het is 10 december 2022 wanneer ik in het ziekenhuis beval van ons eerste kindje. Na een langdurig traject, een onzekere zwangerschap en een pittige bevalling was ik helemaal gelukkig met Saar.
Een dag later mogen we naar huis als kersvers gezin. De kraamzorg biedt helaas geen startzorg dus we moeten het doen met wat adviezen over de telefoon. Dat, en het feit dat de borstvoeding nog niet echt succesvol is maakt het voor mij spannend, maar we hadden van het ziekenhuis wat kant-en-klare voeding meegekregen om de nacht door te komen, dus het zou wel goed komen toch? Helaas lukt het aanleggen mij die nacht ook niet.
De volgende ochtend is daar de kraamzorg en de verloskundige. Ik barst in tranen uit. Borstvoeding lukt niet goed en ik spreek uit dat ik niet weet wat ik moet doen. Gelukkig word ik daarmee geholpen en met wat tips en tricks lijkt het al wat beter te gaan.
Terugkijkend was daar het eerste signaal
Kraamweek
De kraamweek verloopt redelijk relaxed. Aan het einde laat de kraamhulp ons vol vertrouwen achter en het leek allemaal goed te gaan. Leek.. want een dag later kreeg ik koorts en behoorlijk pijnlijke borsten. Er was sprake van een forse borstontsteking waar ik antibiotica voor kreeg maar ook het advies vooral door te gaan met voeden. Inmiddels was Saar afgevallen en terugkijkend was daar het eerste signaal. Ik hoor mezelf nog hardop zeggen: ‘Ik kan niet eens voor m’n eigen kind zorgen’.
De dagen en nachten duren voort; eerst aan de borst, dan aan de kolf, een opbrengst van niks en een beha vol koelelementen. Het kostte me bakken aan energie en de zorgen om Saar namen toe. Drinkt ze wel voldoende? Drinkt ze niet teveel? Groeit ze wel? Ik wilde dat elke milliliter werd genoteerd en zocht naar houvast. Ik keek niet meer naar mijn dochter, maar naar wat er geschreven werd in boeken en Google.
Ik voelde me ontzettend verantwoordelijk voor het feit dat Saar niet goed groeide en vanaf toen ging het in een neerwaartse spiraal
Neerwaartse spiraal
De borstontsteking werd minder, maar ik was continu angstig dat deze weer terug zou keren. Obsessief was ik bezig met hoe mijn borsten voelden en besloot te stoppen met borstvoeding. Iets waarvan ik vooraf had gezegd; als het niet lukt, dan is dat zo. Maar ik voelde me ontzettend verantwoordelijk voor het feit dat Saar niet goed groeide en vanaf toen ging het in een neerwaartse spiraal. Ik sliep nog maar amper en ik werd overvallen door nare gedachten. Als Saar een kick gaf kon ik alleen maar denken ‘wat moet ze nou weer’? Daar waar de meeste nieuwe mama’s zich zorgen maken of hun kindje nog wel ademt, betrapte ik mezelf op de wens dat ze juist zou stoppen met ademen. Desondanks probeerde ik wel steeds meer zorg op me te nemen want m’n vriend moest weer bijna aan het werk en dan zou het op mij aankomen. Het idee alleen al vond ik angstaanjagend. Toen ik in paniek raakte bij het simpelweg maken van een fles werd het tijd voor een bezoekje aan de huisarts. Met wat adviezen om beter te slapen en ademhalingsoefeningen kwamen we weer thuis. Heel even voelde ik me opgelucht, want deze babyblues was niets uitzonderlijks, aldus de huisarts.
Maar de volgende ochtend was de paniek en onrust weer dubbel zo hard terug. Slapen lukte me vanaf toen echt helemaal niet meer en mijn brein maakte overuren; Mijn gezin zou beter af zijn zonder mij. Of zij moet weg… Ik zag voor me hoe ik haar van de trap af gooide. Hoe ik haar met een kussen op haar gezicht liet stoppen met ademen. Ik kon er niet meer tegen vechten.
Postpartum depressie
M’n vriend had het allemaal wel in de gaten en ik kon het gelukkig naar hem uitspreken. Althans, dat het niet goed ging. De akelige beelden hield ik voor me. We gingen weer terug naar de huisarts. Zonder emoties vertelde ik wat ik voelde. Of eigenlijk niet voelde. Het hoefde voor mij op deze manier niet. En daar was de diagnose: postpartum depressie.
Behandeling
Slaappillen
Ik kreeg slaappillen mee en de huisarts ging overleggen met de psychiater. Ze belde de volgende dag.
Crisisteam
Het crisisteam van Altrecht zou binnen een uur verschijnen. Daar stonden opeens drie vrouwen midden in de woonkamer die kwamen beoordelen of ik mezelf of Saar daadwerkelijk iets aan zou doen. We spraken over hoe ongelukkig ik me voelde. Ik was als de dood dat ze Saar mee zouden nemen. Ik hoopte dat ze Saar mee zouden nemen.
Er werd me verteld dat ik geen uitzondering ben, dat het vaker voorkomt. En dat het goed zou komen. Hoe graag ik dat ook wilde, ik zag het gewoonweg niet gebeuren.
Oxazepam en IHT
Naast de slaappillen kreeg ik oxazepam voorgeschreven en het Intensive Home Treatment-team (IHT) zou mij meermaals bezoeken. Om te luisteren, om weer structuur te vinden in de dag, ondersteund door een wekelijks bezoek van het crisisteam. Antidepressiva was nog niet aan de orde. Beter slapen zou al een goed begin zijn.
Psychologische hulp
Ik had ook een verwijzing gekregen voor psychologische hulp. Ik meldde mij aan bij het PostPartumCentrum Nederland maar van de wachtlijst werd ik niet veel vrolijker; acht weken wachten op een intake? Ik was dus echt niet de enige..
Steun van vriend en moeder
M’n vriend kreeg veel flexibiliteit van zijn werk en kon gelukkig thuiswerken. Hij nam de nachten volledig op zich zodat ik wat meer slaap kon pakken. De moeders kwamen elke dag helpen zodat ik verplicht kon rusten. Rusten, eerder vluchten. Ik voelde geen enkele connectie met Saar. Toch was ik ook bang dat zij de afstand zou voelen en nam ik enkele taken op me, maar het voelde niet als mijn eigen kind. Ik was mezelf compleet verloren en ik wist zeker; met mij als moeder gaat mijn dochter het niet redden.
De weken erna sukkelden we door. Het slapen ging met hulp van de pillen wel beter en de oxazepam gaf wat rust, maar de donkere gedachten bleven komen. Ik schaamde me diep en dus was er nog maar amper kraambezoek geweest. Hoe kon ik nou vertellen dat wat ik het allerliefste wilde nu opeens weg wenste? Iedereen zou denken dat ik een slechte moeder was en zou niets meer met mij te maken willen hebben.
Het IHT bleef keer op keer vertellen dat het echt goed zou komen, maar ik wist wel zeker dat ik de uitzondering op die regel zou zijn. Als ik, met tegenzin, een rondje buiten wandelde kon ik me afvragen of het kanaal koud genoeg zou zijn om mezelf uit deze situatie te trekken. Zo kon het niet langer.
Ik mocht mezelf van hen gunnen dat ik me beter zou gaan voelen
Antidepressiva
Ik besloot met het IHT & het crisisteam te starten met antidepressiva. Ik mocht mezelf van hen gunnen dat ik me beter zou gaan voelen. En wat wilde ik dat graag, mij beter voelen. In diezelfde week ontving ik veel sneller dan verwacht een uitnodiging voor een intake bij de psycholoog, een week later.
Er vloeiden een hoop tranen en ik was na afloop altijd kapot, maar het gaf vervolgens wel verlichting
Psycholoog en therapie
Met lood in mijn schoenen ging ik daar naartoe. Gelukkig voelde ik me bij haar zo vrij om álles uit te spreken. De rode draad van het verhaal; In Saar zag ik alles wat in mijn ogen mislukt was. Een falend lijf, een falende zwangerschap, een falende bevalling, kortom; een falende mama.
We zouden twee keer per week een sessie doen, cognitieve gedragstherapie in combinatie met EMDR. Deze sessies waren pittig. EMDR is hard werken. Er vloeiden een hoop tranen en ik was na afloop altijd kapot, maar het gaf vervolgens wel verlichting. Ik kon er steeds beter over praten.
Ik kreeg steeds meer de behoefte om er met Saar op uit te gaan en de donkere angstige gedachten popten niet meer op
Effect van de behandeling
Ook de antidepressiva leek aan te slaan. Ik kon af en toe een oxazepam laten liggen en ik had minder paniek als ik alleen was met Saar. De gesprekken met het IHT werden wat positiever. Zou het dan toch goedkomen? Nadat ik de oxazepam helemaal niet meer nodig had, en het IHT zich had teruggetrokken was de volgende stap het afbouwen van de slaapmedicatie. Met succes.
Ik kreeg steeds meer de behoefte om er met Saar op uit te gaan en de donkere angstige gedachten popten niet meer op. Als ik er al aan dacht, dan was het een bewuste gedachte.
Aan het eind van mijn verlof voelde ik me weer mezelf. Ik kon weer aan het werk en ik genoot van het moeder zijn. Vijf maanden na het starten kon ik stoppen met de antidepressiva en had ik de postpartum depressie keihard verslagen!
Terugkijkend is het ontzettend jammer dat ik dit heb moeten meemaken, ik had het graag anders gezien. In het diepst van mijn ziel dacht ik dat ik dit nooit zou overwinnen. Dat ik de rest van mijn leven een rol moest vervullen die me niet paste. Maar met de juiste hulp en het grote verlangen om beter te worden werd ik steeds weer meer de oude. Ik leerde dat ík niet de depressie was.
En wat is het belangrijk dat hier meer aandacht voor is. Dat er geen taboe op heerst. Dat we hardop uit kunnen spreken dat het moederschap en alles wat daarbij komt kijken niet alleen maar leuk is. Dat een roze wolk niet vanzelfsprekend is. En vooral dat ook dat oké is!
Ondanks alles durfden we het weer aan
Wens voor een tweede kindje
Anderhalf jaar later zijn we weer gestart met het traject wegens de wens voor een tweede. Ondanks alles durfden we het weer aan. Vrij snel raakte ik weer zwanger. Het bleek een tweeling. Dat was even schrikken, uiteraard met de depressie in mijn achterhoofd. Want ik wist inmiddels hoe ik voor één kindje moest zorgen, maar twee?
POP-poli, huisarts en omgeving
Tijdens de zwangerschap ben ik begeleid door de POP-poli (Psychiatrie, Obstetrie en Pediatrie) in het ziekenhuis waar we een signaleringsplan hebben opgesteld. Ook plande ik weer een sessie in bij de psycholoog die me in de tijd van de depressie zo goed heeft geholpen. En ik sprak met de huisarts met het verzoek direct te handelen mochten we aan de bel trekken.
Mijn naaste omgeving is heel erg betrokken geweest en ook hen heb ik ingelicht over mijn wensen mocht het weer gebeuren. Deze acties hebben mij zoveel rust gegeven dat ik me eigenlijk weinig zorgen heb gemaakt. En mocht er dan toch een depressie komen; er lag een helder plan klaar, dus het zou hoe dan ook goedkomen.
Ik ben een gelukkige mama van drie!
Gelukkige moeder
Inmiddels ben ik bevallen van twee prachtige meisjes en op het moment van schrijven ben ik alleen met ze, zonder paniek, zonder zorgen. Een compleet andere ervaring dan toen. En wat had ik mezelf dit gevoel gegund na de geboorte van Saar. Maar tegelijkertijd ben ik dankbaar en trots. Het heeft me gebracht waar ik nu ben. Ik ben een gelukkige mama van drie!
